یک تحلیلگر مسائل ژئوپلوتیک معتقد است که جهش قیمت نفت به معنای احتمال یک جنگ طولانیتر و گستردهتر در خاورمیانه است.
به گزارش اکوایران به نقل از خبرآنلاین، آرش رئیسی نژاد، تحلیلگر مسائل استراتژیک و ژئوپلوتیک، نویسنده کتاب شاه و شطرنج قدرت در خاورمیانه و استاد دانشگاه هاروارد در کانال تلگرامی خود در واکنش به افزایش شدید قیمت نفت و ارتباط آن با تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران نوشت:
افزایش بهای نفت برنت به بیش از ۱۰۷ دلار مستقیماً با جنگ ایالات متحده و اسرائیل با ایران مرتبط است. بازار جهانی انرژی در چنین شرایطی بیش از آنکه به وضعیت فعلی عرضه نگاه کند، به ریسکهای آینده واکنش نشان میدهد. به همین دلیل حتی پیش از آنکه اختلال واقعی در عرضه نفت رخ دهد، صرف افزایش احتمال گسترش جنگ میتواند قیمتها را به سرعت بالا ببرد. در حال حاضر بازار در حال قیمتگذاری بر روی چند خطر راهبردی است که همگی به جغرافیای خلیج فارس و مسیرهای انتقال انرژی مربوط میشوند.
نخستین عامل، خطر اختلال در تنگه هرمز است. حدود ۲۰ درصد نفت جهان از این مسیر عبور میکند و هرگونه تهدید علیه امنیت آن بلافاصله در بازار جهانی انرژی بازتاب پیدا میکند. حتی اگر تنگه بسته نشود، صرف افزایش احتمال درگیری در اطراف آن برای بالا بردن قیمتها کافی است. تجربه تاریخی نیز نشان میدهد که بازار نفت نسبت به خطرات پیرامون این تنگه بسیار حساس است، زیرا بسته شدن یا ناامن شدن آن میتواند بخش بزرگی از صادرات نفت خلیج فارس را مختل کند.
دومین عامل، نگرانی از حمله به زیرساختهای انرژی است. در جنگهای بزرگ معمولاً تأسیسات نفتی، پالایشگاهها، بنادر صادراتی و خطوط انتقال انرژی به اهداف مهم تبدیل میشوند. اگر حملات نظامی به زیرساختهای انرژی در ایران یا حتی در دیگر کشورهای تولیدکننده خلیج فارس گسترش یابد، عرضه جهانی نفت کاهش پیدا میکند و بازار بلافاصله واکنش نشان میدهد. به همین دلیل افزایش قیمت نفت در واقع بازتاب ترس از یک جنگ زیرساختی در منطقه است.
سومین عامل، احتمال گسترش جنگ به سطح منطقهای است. اگر درگیری از سطح فعلی فراتر رود و بازیگران دیگری در خلیج فارس درگیر شوند، کل بازار انرژی منطقه وارد مرحلهای از بیثباتی میشود. خلیج فارس همچنان یکی از مهمترین مناطق تولید و صادرات نفت جهان است و هرگونه ناامنی در آن میتواند تأثیری مستقیم بر قیمت جهانی انرژی بگذارد.
چهارمین عامل، رفتار بازارهای مالی در شرایط جنگی است. در زمان بحرانهای ژئوپلیتیکی بزرگ، سرمایهها معمولاً از بازارهای پرریسک خارج شده و به سوی کالاهای راهبردی مانند نفت و طلا حرکت میکنند. بنابراین بخشی از افزایش قیمت نفت نیز نتیجه ورود سرمایههای مالی به بازار انرژی در شرایط عدم اطمینان است.
در مجموع میتوان گفت افزایش سریع قیمت نفت نشان میدهد که بازار جهانی در حال ارزیابی احتمال یک جنگ طولانیتر و گستردهتر در خاورمیانه است. اگر درگیری در همین سطح باقی بماند، احتمالاً قیمت نفت در محدوده ۹۵ تا ۱۱۰ دلار نوسان خواهد کرد. اگر حملات به زیرساختهای انرژی گسترش یابد یا درگیریها به مسیرهای انتقال نفت نزدیک شوند، قیمتها میتوانند به محدوده ۱۲۰ تا ۱۵۰ دلار برسند. در سناریوی شدیدتر که شامل اختلال جدی در تنگه هرمز باشد، حتی افزایش قیمت تا حدود ۱۸۰ دلار نیز دور از انتظار نخواهد بود. این واکنش بازار نشان میدهد که جنگ فعلی نه تنها یک بحران نظامی، بلکه یک شوک ژئوپلیتیکی برای بازار انرژی جهانی نیز محسوب میشود.
- نویسنده: اکوایران
