گزارشها نشان میدهد بهدلیل احتمال جهش شدید قیمت نفت و واکنش ایران، گزینه حمله به پایانه نفتی خارگ به سناریویی پرهزینه و عملاً کنار گذاشتهشده برای آمریکا تبدیل شده است.
به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از تسنیم، در حالی که تنشها در خلیج فارس افزایش یافته، بررسی معادلات بازار جهانی انرژی نشان میدهد گزینه حمله به پایانه نفتی خارگ، بهدلیل تبعات سنگین قیمتی و واکنش متقابل ایران، عملاً از دستور کار آمریکا خارج شده و به یک ریسک پرهزینه برای واشنگتن تبدیل شده است.
با بالا گرفتن گمانهزنیها درباره سناریوهای تقابل نظامی در منطقه، یکی از گزینههای مطرح، هدف قرار دادن پایانه نفتی خارگ بهعنوان مهمترین گلوگاه صادرات نفت ایران است؛ اما شواهد و تحلیلهای موجود نشان میدهد این اقدام، بیش از آنکه دستاورد راهبردی برای آمریکا داشته باشد، میتواند بازار جهانی انرژی را با یک شوک شدید مواجه کند.
پایانه خارگ، اصلیترین مسیر صادرات نفت ایران محسوب میشود و هرگونه اختلال در آن، بهطور مستقیم به کاهش عرضه در بازار جهانی منجر خواهد شد؛ موضوعی که در شرایط شکننده کنونی بازار انرژی، بهسرعت خود را در قالب افزایش قیمتها نشان میدهد.
تنگه هرمز؛ خط قرمز بازار جهانی انرژی
در شرایط فعلی، مهمترین نگرانی آمریکا نه صرفاً صادرات نفت ایران، بلکه امنیت تنگه هرمز است؛ گذرگاهی که بخش قابلتوجهی از نفت جهان از آن عبور میکند و هرگونه ناامنی در آن، بهسرعت به بازارهای جهانی مخابره میشود.
بر همین اساس، اولویت اصلی واشنگتن در مدیریت تنشها، جلوگیری از اختلال در این مسیر حیاتی است، نه ایجاد یک شوک جدید در عرضه انرژی.
حمله به خارگ و شوک فوری به قیمت نفت
در صورت اقدام نظامی علیه خارگ، چند پیامد همزمان قابل پیشبینی است:
کاهش صادرات نفت ایران و ایجاد کسری عرضه
افزایش سریع قیمت نفت در بازارهای جهانی
تشدید انتظارات تورمی در اقتصاد جهانی
این در حالی است که اقتصادهای بزرگ مصرفکننده انرژی، همچنان نسبت به شوکهای قیمتی بسیار حساس هستند و افزایش قیمت نفت میتواند بهسرعت به رکود تورمی در این کشورها دامن بزند.
پاسخ ایران؛ عامل بازدارنده اصلی
نکته کلیدی در محاسبات آمریکا، سناریوی واکنش متقابل ایران است. برآوردها نشان میدهد در صورت حمله به خارگ، پاسخ ایران میتواند بهصورت هدفگیری زیرساختهای انرژی در سطح منطقه باشد.
در چنین شرایطی:
تأسیسات نفت و گاز کشورهای منطقه در معرض تهدید قرار میگیرد
صادرات انرژی از خلیج فارس با اختلال گسترده مواجه میشود
قیمت نفت با یک جهش دوم و شدیدتر افزایش مییابد
به بیان دیگر، حمله به خارگ میتواند آغازگر یک چرخه افزایشی در قیمت انرژی باشد که در مرحله دوم، با واکنش ایران، تشدید خواهد شد.
اختلال در راسلافان؛ نمونهای از آسیبپذیری منطقه
در همین چارچوب، حمله محدود به تأسیسات «راسلافان» قطر بهعنوان یکی از قطبهای اصلی تولید LNG جهان، نشانهای از میزان آسیبپذیری زیرساختهای انرژی در منطقه ارزیابی میشود.
طبق اعلام منابع قطری حدود ۲۰ درصد از ظرفیت تولید LNG این مجموعه دچار اختلال شده، فرآیند بازسازی این تأسیسات بین ۳ تا ۵ سال زمان خواهد برد و این مسئله نشان میدهد حتی حملات محدود نیز میتواند آثار بلندمدت بر بازار جهانی انرژی برجای بگذارد.
پیامدهای فراتر از انرژی؛ از تورم تا امنیت غذایی
افزایش قیمت انرژی، صرفاً محدود به بازار نفت و گاز نیست و بهطور مستقیم بر سایر بخشهای اقتصادی اثر میگذارد. از جمله:
افزایش هزینه حملونقل جهانی
رشد قیمت مواد غذایی
اختلال در زنجیره تأمین کالاها
در نتیجه، هرگونه تشدید تنش در خلیج فارس میتواند به یک بحران چندبعدی در حوزههای اقتصادی و معیشتی در سطح جهان تبدیل شود.
مجموع این عوامل نشان میدهد حمله به خارگ، برای آمریکا نهتنها یک گزینه کمهزینه نیست، بلکه میتواند به یک بحران قیمتی در بازار جهانی انرژی منجر شود. از این رو، هراس از جهش دوبرابری قیمت نفت و تبعات آن، بهعنوان مهمترین عامل بازدارنده، عملاً مانع از ورود واشنگتن به این سناریوی پرریسک شده است.
- نویسنده: اقتصاد آنلاین
