در این مقاله قرار است بررسی کنیم که رگولاتوری چیست، چه انواعی دارد و چرا برای فعالیت در این بازار، حتماً باید سراغ گزینههایی بروید که مجوزهای لازم را دارند.
وقتی صحبت از سرمایهگذاری و ورود به بازارهای مالی میشود، اولین سوالی که باید از خود بپرسید این نیست که “چقدر سود میکنم؟”، بلکه باید بپرسید “آیا سرمایه من جای امنی است؟”. پاسخ این سوال دقیقا در مفهوم رگوله بروکر نهفته است. اگر پای صحبت تریدرهای کهنهکار بنشینید، به شما خواهند گفت که تفاوت بین یک سرمایهگذاری واقعی و قمار کردن در فارکس، انتخاب یک کارگزار یا بروکر نظارت شده است. بسیاری از افراد تازه وارد، مجذوب تبلیغات پررنگولعاب برخی شرکتها میشوند، اما فراموش میکنند که بازار فارکس بدون وجود ناظر، میتواند به یک زمین بازی خطرناک تبدیل شود. در این مقاله قرار است بررسی کنیم که رگولاتوری چیست، چه انواعی دارد و چرا برای فعالیت در این بازار، حتماً باید سراغ گزینههایی بروید که مجوزهای لازم را دارند.
رگوله یا رگولاتوری دقیقا به چه معناست؟
رگوله بروکر به معنای نظارت قانونی و سختگیرانه بر فعالیتهای کارگزاری است. وقتی میگوییم یک بروکر “رگوله شده” است، یعنی این شرکت از فیلترهای یک سازمان نظارتی دولتی یا مستقل عبور کرده، مجوز فعالیت (License) گرفته و متعهد شده است که طبق قوانین شفاف عمل کند. این نظارت باعث میشود که بروکر نتواند با پول مشتریان هر کاری که دلش میخواهد انجام دهد.
برای درک بهتر، بیایید یک مسابقه فوتبال را تصور کنیم. اگر در زمین بازی داوری وجود نداشته باشد که کارت زرد و قرمز بدهد و قوانین را اجرا کند، بازی به هرجومرج کشیده میشود و احتمالاً بازیکنان به جان هم میافتند. در بازار فارکس، نهادهای رگولاتوری (Regulatory Bodies) نقش همان داور را بازی میکنند.
هدف اصلی رگولاتوریها دو چیز است:
- حفظ شفافیت بازار: جلوگیری از دستکاری قیمتها و نمودارها.
- حمایت از سرمایهگذار: تضمین این که پول شما در جای امنی نگهداری میشود.
چرا رگوله بودن بروکر برای معاملهگران اهمیت دارد؟
شاید بپرسید که این نظارتها در عمل چه نفعی برای منِ تریدر دارد؟ زمانی که یک بروکر تحت رگوله قرار میگیرد، در واقع متعهد به انجام کارهایی میشود که شاید از نظر تجاری برایش هزینه داشته باشد، اما امنیت مشتری را تضمین میکند. طبق استانداردهای نهادهای معتبری مثل FCA انگلستان یا ASIC استرالیا، بروکرهای رگوله شده باید چندین لایه امنیتی داشته باشند که شامل موارد زیر است:
۱٫ تفکیک حسابها
یکی از مهمترین الزامات رگولاتوریهای معتبر، جدا بودن حساب مشتریان از حسابهای جاری شرکت است. یعنی بروکری که رگوله شده، حق ندارد از پول واریزی شما برای پرداخت حقوق کارمندان، اجاره دفتر یا پرداخت بدهیهای خودش استفاده کند. پول شما در بانکهای معتبر و در حسابهای جداگانه نگهداری میشود تا حتی اگر بروکر ورشکست شد، طلبکاران نتوانند پول شما را مصادره کنند.
۲٫ شفافیت در قیمتگذاری و عدم دستکاری
در بروکرهای بدون مجوز (یا با رگولههای ضعیف)، ممکن است شاهد اتفاقات عجیبی مثل “اسلیپجهای غیرمنطقی” یا “شکار حد ضرر” (Stop loss hunting) باشید. اما یک بروکر رگوله شده موظف است قیمتهای واقعی بازار جهانی را به شما نمایش دهد. نهاد ناظر به طور مرتب تراکنشها را بررسی میکند تا مطمئن شود الگوریتمهای بروکر به ضرر مشتری دستکاری نشدهاند.
۳٫ طرحهای جبران خسارت
برخی از رگولاتوریهای سطح بالا (مانند CySEC قبرس یا FCA انگلستان)، طرحهای بیمهای دارند. به این صورت که اگر بروکر به هر دلیلی توانایی بازپرداخت پول مشتریان را نداشته باشد، صندوق جبران خسارت تا سقف مشخصی (مثلاً ۲۰ هزار یورو در اروپا) ضرر مشتریان را جبران میکند.
سطوح مختلف رگولاتوری در جهان
همه رگولهها قدرت و اعتبار یکسانی ندارند. در دنیای فارکس، نهادهای نظارتی را معمولاً به چند سطح (Tier) تقسیمبندی میکنند که دانستن تفاوت آنها برای انتخاب بروکر بسیار مهم است.
رگولاتورهای سطح اول(Tier 1) : بسیار سختگیر
این نهادها در کشورهای پیشرفته قرار دارند و سختترین قوانین را اعمال میکنند. گرفتن مجوز از این سازمانها نیاز به سرمایه اولیه بسیار کلان (میلیونها دلار) دارد.
- FCA (انگلستان): یکی از معتبرترینها در جهان.
- NFA و CFTC (آمریکا): سختگیرترین نهادهای نظارتی که قوانین محدودکنندهای حتی برای لوریج دارند.
- ASIC (استرالیا): اعتبار بسیار بالا در منطقه آسیا و اقیانوسیه.
رگولاتورهای سطح دوم(Tier 2) : معتبر و استاندارد
این رگولاتورها نیز اعتبار بالایی دارند و معمولاً دروازه ورود بروکرها به بازارهای اروپایی هستند. قوانین آنها متعادلتر است اما همچنان امنیت بالایی دارند.
- CySEC (قبرس): بسیاری از بروکرهای فعال در اروپا این مجوز را دارند. قبرس به دلیل قوانین مالیاتی مناسب و عضویت در اتحادیه اروپا، مقصد محبوبی برای بروکرهاست.
رگولاتورهای آفشور(Offshore) : قوانین آسانتر
این نهادها معمولاً در جزایر یا مناطق آزاد اقتصادی مستقر هستند. قوانین آنها انعطافپذیرتر است، هزینه دریافت مجوز کمتر است و اجازه ارائه لوریجهای بالا را میدهند.
- FSA (سیشل)
- IFSC (بلیز)
- FSC (جزایر ویرجین)
چگونه اعتبار رگوله یک بروکر را بررسی کنیم؟
هرگز به لوگوی رگولاتوری که در فوتر (پایین) سایت بروکر قرار دارد بسنده نکنید. کلاهبرداران به راحتی میتوانند با فتوشاپ یک لوگوی زیبا بسازند! برای اطمینان، مراحل زیر را طی کنید:
- دریافت شماره لایسنس: در سایت بروکر و بخش “درباره ما” یا پایین صفحه، شماره مجوز (License Number) را پیدا کنید.
- مراجعه به سایت مرجع: نام نهاد رگولاتوری (مثلاً CySEC یا FSA) را در گوگل سرچ کنید و وارد سایت رسمی آن شوید.
- استعلام: در بخش جستجوی سایت رگولاتور، نام بروکر یا شماره لایسنس را وارد کنید.
- تطبیق دامنه: مطمئن شوید آدرس سایتی که در مجوز ثبت شده، دقیقا با آدرس سایتی که میخواهید در آن ثبتنام کنید یکی باشد. (کلاهبرداران گاهی سایتهایی با نامهای بسیار مشابه میسازند).
رگوله در فارکس و اهمیت آن برای معاملهگران ایرانی
واقعیت تلخ این است که به دلیل تحریمهای بینالمللی و مشکلات مربوط به FATF، بروکرهایی که دارای رگولههای سطح یک (مثل آمریکا و انگلستان) هستند، اجازه ارائه خدمات به شهروندان ایرانی را ندارند. اگر بروکری ادعا کرد که با رگوله FCA انگلستان شما را ثبتنام میکند، باید به صداقت آن شک کنید.
پس راه حل چیست؟ آیا باید قید امنیت را زد؟ خیر. بسیاری از بروکرهای معتبر جهانی برای اینکه بتوانند بازار کشورهایی مثل ایران را حفظ کنند، شعبههای آفشور (Offshore) تاسیس میکنند. یعنی دفتر اصلی بروکر ممکن است در اروپا باشد، اما شما را از طریق شعبهای که در جزایری مثل «سنت وینسنت» یا «سیشل» ثبت شده، پذیرش میکنند.
درست است که نظارت آفشور به اندازه نظارت FCA سختگیرانه نیست، اما وقتی بروکری اعتبار جهانی دارد و برندش در سطح دنیا شناخته شده است، برای حفظ آبروی خود هم که شده، استانداردهای امنیتی را در شعبههای آفشور خود نیز رعایت میکند. برای این که بدانید کدام شرکتها هم معتبر هستند و هم به کاربران داخل ایران خدمات میدهند، پیشنهاد میکنیم حتما بررسیهای تخصصی در صفحه بروکر رگوله برای ایرانیان را مطالعه کنید تا انتخاب امنتری داشته باشید.
