مدیر گروه تاریخ پژوهشگاه علوم و معارف انقلاب اسلامی در تحلیل ابعاد شخصیتی شهید نصرالله در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب گفت: سید مقاومت؛ از پرچمداری در میدان تا هندسهسازی یک مکتب پایدار است.
خبرگزاری مهر _ گروه سیاست؛ در پی واقعه شهادت مجاهد بزرگ، شهید سید حسن نصرالله، بازخوانی سیمای معرفتی، مدیریتی و شخصیتی این فرمانده تاریخی در نگاه رهبر شهید انقلاب، از اهمیت پژوهشی بسزایی برخوردار است. آنچه در منظومه فکری رهبر شهید آیتاللهالعظمی خامنهای پیرامون دبیرکل شهید حزبالله لبنان ترسیم شده، فراتر از تجلیل معمول از یک فرمانده نظامی یا کنشگر سیاسی است؛ بازنمایی شخصیتی چندلایه است که در آن، فضیلت دینی با درایت سیاسی، و شجاعت میدانی با معماری سازمانی درهم آمیخته و به مکتبی پایدار بدل شده است.
مجتبی سلطانی احمدی، دانشیار دانشگاه پیام نور و مدیر گروه تاریخ پژوهشگاه علوم و معارف انقلاب اسلامی در گفتگو با خبرنگار مهر، به مناسبت دومین سالگرد شهادت سید حسن نصرالله، رهبر شهید حزب الله لبنان، به واکاوی سیمای تحلیلی شهید نصرالله بر پایه سه متن کلیدیِ «پیام تسلیت»، «خطبههای نماز جمعه نصر (۱۳ مهر ۱۴۰۳)» و «بیانات در دیدار نخبگان علمی (۱۱ مهر ۱۴۰۳)» پرداخته است.
مشروح این گفت و گو به شرح زیر است:
تلاقی کمنظیر فقاهت، فضیلت دینی و کیاست سیاسی
مجتبی سلطانی احمدی در تبیین صورتبندیِ اولیه رهبر شهید انقلاب از شخصیت سید حسن نصرالله، به همنشینی چهار صفت محوری در پیام تسلیت ایشان اشاره کرد و اظهار کرد: در نگاه حضرت آیتالله خامنهای، نصرالله یک تکساحتی محض نبود. وقتی ایشان از چهار تعبیر «مجاهد کبیر»، «پرچمدار مقاومت»، «عالم بافضیلت دینی» و «رهبر مدبر سیاسی» برای توصیف وی استفاده میکنند، تصویری جامع از یک انسان چند بعدی ارائه میدهند. در تاریخ معاصر جهان اسلام، همواره خطر تقلیل رهبران به دوگانه «عالم منزوی» یا «سیاستورز بیریشه و عملگرا» وجود داشته است؛ اما نصرالله در نگاه رهبر شهید انقلاب، نمونه تام پیوند دیانت، فضیلت و کیاست بود؛ شخصیتی که فقه را به صحنه آورد و عقلانیت سیاسی را در خدمت آرمانهای ایمانی قرار داد. مدبر بودن او در کنار شجاعتش، نشانه تصمیمگیری بر مبنای درایت و شناخت عمیق از تحولات بینالمللی و منطقهای بود.
مقاومت عقلانی؛ رهبری یک فرایند تدریجی و صبورانه
مدیر گروه تاریخ پژوهشگاه علوم و معارف انقلاب اسلامی با واکاوی مفهوم «مقاومت» در بیانات رهبر شهید انقلاب، بر وجه عقلانی و تدبیری هدایت شهید نصرالله دست گذاشت و افزود: مقاومت در منطق رهبری شهید و در عمل سید حسن نصرالله، امری هیجانی و محدود به واکنشهای لحظهای نبود. تعابیر بهکاررفته در خطبههای نماز جمعه نصر، از جمله اینکه حزبالله «مرحلهبهمرحله، صبورانه، منطقی و طبیعی» رشد کرد، گویای آن است که شهید نصرالله رهبر یک فرایند تاریخی بود. او صرفاً یک مبارز در خط مقدم نبود، بلکه طراح و معماری بود که توانست ایمان فردی و جوشش مردمی را به یک سازمان پایدار و ساختارمند بدل سازد. این انباشت تدریجی توان و کادرسازی هدفمند، نشان میدهد که ارزش نصرالله فقط در ایستادگی خلاصه نمیشد، بلکه در هنر ساختن یک بازدارندگی ساختارمند متبلور بود.
سازمانسازی و استمرار؛ ریشهداری شجره طیبه حزبالله
سلطانی احمدی در ادامه به تحلیل تعبیر قرآنی «شجره طیبه» در توصیف حزبالله پرداخت و خاطرنشان کرد: یکی از محوریترین نکات در پیام تسلیت و خطبهها، اشاره به بنیانی است که نصرالله در لبنان پایهگذاری کرد و به دیگر اضلاع مقاومت جهت داد. این نگاه نشان میدهد که توفیق سید مقاومت، وابسته به حضور فیزیکی او نماند. او تشکیلاتی پیریزی کرد که متکی به نهادها، ایمان جمعی و آگاهی اجتماعی است. از این رو در تحلیل رهبر معظم انقلاب، فقدان جسمانی نصرالله به معنای توقف جریان مقاومت نیست، چرا که این شجره طیبه ریشه در خاک دوانده و قابلیت ترمیم، بازتولید و زایش پیوسته دارد.
عبور از شخص به مکتب؛ جاودانگی در بستر تاریخ
دانشیار دانشگاه پیام نور با اشاره به عبارت صریحِ «سیّد مقاومت یک شخص نبود، یک راه و یک مکتب بود»، این گزاره را ثقل معرفتی بیانات رهبر شهید انقلاب دانست و تصریح کرد: رهبر انقلاب با این تعبیر، جایگاه نصرالله را از سطح یک قهرمان کاریزماتیک رفتنی، به مرتبه یک سنت و مکتب ماندگار ارتقا دادند. همانطور که در خطبهها تصریح شد، گرچه جسم او رفته، اما «شخصیت حقیقی، روح، راه و صدای رسای او» در متن تاریخ باقی است. این نگاه تاریخی به ما میگوید که شهادت نصرالله، مانند شهادت سید عباس موسوی، نه تنها پایان راه نیست، بلکه آغاز فراگیری و تثبیت گفتمانی است که الهامبخش نسلهای آینده خواهد بود.
فراتر از لبنان؛ صدای رسای حقطلبان منطقه
مدیر گروه تاریخ پژوهشگاه علوم و معارف انقلاب اسلامی با اشاره به ابعاد فرامنطقهای شخصیت دبیرکل شهید حزبالله اظهار داشت: در خطبههای جمعه نصر، سید حسن نصرالله با عناوینی چون «چهره محبوب دنیای اسلام»، «زبان گویای ملتهای منطقه» و «مایه دلگرمی و جرئت مبارزان» توصیف شد. نصرالله هرگز در چارچوب تنگ جغرافیای لبنان متوقف نشد؛ او زبان گویای وجدانهای بیدار در سراسر جهان اسلام بود. پیوند دادن امنیت و سرنوشت لبنان به مسئله مظلومیت غزه و فلسطین، ناشی از همین درک تمدنی و انسانی بود. او به مظلومان جرئت داد و به مبارزان نشان داد که با تکیه بر سنتهای الهی و برنامهریزی دقیق، میتوان در برابر هیمنه پوشالی ایستاد.
الهیات امید؛ شهادت بهمثابه موتور محرک پیشرفت
سلطانی احمدی در بخش پایانی این گفتوگو به تبیین رویکرد رهبر شهید انقلاب در مواجهه با اندوه شهادت نصرالله پرداخت و تأکید کرد: نکته شگفتانگیز در خطبههای جمعه نصر و بیانات دیدار نخبگان، مواجهه با شهادت بر مبنای الهیات امید است. رهبر شهید انقلاب تأکید کردند که عزای ما برای نصرالله، مانند عزای سیدالشهدا (ع)، زندهکننده، درسدهنده، انگیزهبخش و امیدآفرین است؛ عزایی نیست که به رخوت و انفعال بینجامد، بلکه باید به موتور محرک کار، پیشرفت و مجاهدت بیشتر تبدیل شود. در این منطق، خون نصرالله انرژی متراکمی است که جامعه اسلامی را به سمت افقهای روشنتر سوق میدهد و بذر پایداری و همبستگی را بارورتر میسازد.
- نویسنده: مهر نیوز mehrnews
