کلاشبافی در مریوان تنها یک صنایعدستی نیست؛ روایتگر پیوند عمیق مردم با طبیعت،فرهنگ و هویت تاریخی کردستان است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از مریوان، در میان رشتهکوههای زاگرس و در دل طبیعت زیبای کردستان، هنری جریان دارد که قرنهاست بخشی از زندگی مردم این منطقه را شکل داده است؛ هنری که نه در کارخانهها، بلکه در خانهها و کارگاههای کوچک با دستان زنان و مردان هنرمند خلق میشود.
کلاش، این پایافزار سبک، خنک و دستساز، تنها یک کفش سنتی نیست؛ بلکه بخشی از هویت فرهنگی مردم کردستان و نمادی از پیوند انسان با طبیعت و سبک زندگی بومی منطقه است. راحتی، دوام و سازگاری این کفش با شرایط اقلیمی زاگرس، باعث شده است قرنها مورد استفاده و علاقه مردمان کردزبان قرار گیرد.
بیشترین تولید کلاش در شهرستان مریوان و مناطق پیرامون آن انجام میشود؛ منطقهای که به دلیل قدمت، کیفیت تولید و جایگاه فرهنگی این هنر، عنوان شهر جهانی کلاش را به خود اختصاص داده است.
کلاش از جمله صنایعدستی کهنی است که پیشینه آن به حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ سال گذشته بازمیگردد و در منطقه اورامانات کردستان نسل به نسل منتقل شده است. این هنر سنتی، حاصل مهارت دستان هنرمندانی است که با استفاده از مواد طبیعی و روشهای بومی، محصولی خلق میکنند که علاوه بر کاربرد روزمره، ارزش فرهنگی و تاریخی دارد.
برخی پژوهشگران با توجه به قدمت تاریخی این پایافزار و جایگاه منطقه زاگرس در دوران حکومت مادها، کلاش را ادامهدهنده سنتهای کهن کفشسازی در این سرزمین میدانند؛ هنری که در طول قرنها تغییر کرده اما اصالت و پیوند خود را با فرهنگ مردم منطقه حفظ کرده است.
امروز کلاش مریوان نهتنها یک محصول صنایعدستی، بلکه روایتگر بخشی از تاریخ، هویت و هنر مردم کردستان است؛ میراثی زنده که با دستان هنرمندان بومی همچنان تولید میشود و نام این دیار را در عرصه جهانی صنایعدستی مطرح کرده است.
کلاشبافی برای مردم مریوان تنها تولید یک محصول دستساز نیست؛ بخشی از هویت فرهنگی، خاطره جمعی و میراثی است که نسل به نسل منتقل شده و امروز نام مریوان را در میان شهرهای صاحبنام صنایعدستی جهان مطرح کرده است. هنری که با دستان صنعتگران بومی زنده مانده و امروز به عنوان میراثی جهانی، ظرفیت بزرگی برای اشتغال، رونق اقتصادی و معرفی فرهنگ ایرانی در جهان دارد.
ثبت مریوان به عنوان شهر جهانی کلاش، فرصتی ارزشمند برای معرفی ظرفیتهای فرهنگی و اقتصادی این هنر اصیل فراهم کرده است؛ عنوانی که مسئولیت حفظ، توسعه و حمایت از هنرمندان این حوزه را نیز دوچندان میکند.
کلاش یا گیوه کردی، با استفاده از مواد طبیعی و به شیوهای سنتی تولید میشود؛ محصولی سبک، بادوام و سازگار با شرایط اقلیمی منطقه که حاصل ساعتها تلاش، دقت و مهارت صنعتگران بومی است.
هنری که از دل فرهنگ مردم برخاسته است
کلاشبافی در مریوان ریشهای عمیق در زندگی اجتماعی مردم دارد. بسیاری از خانوادهها سالهاست با این هنر پیوند خوردهاند و بخشی از معیشت خود را از مسیر تولید و عرضه این محصول تأمین میکنند.
یکی از کلاشبافان مریوانی در گفتوگو با خبرنگار تسنیم اظهار کرد: کلاش برای ما فقط یک کفش نیست؛ بخشی از فرهنگ و گذشته ماست. از کودکی کنار خانواده این هنر را یاد گرفتهایم و امروز تلاش میکنیم این میراث به نسلهای بعد منتقل شود.
وی افزود: هر جفت کلاش حاصل ساعتها کار و ظرافت است. انتخاب مواد اولیه، آمادهسازی، بافت و تکمیل آن نیاز به تجربه دارد و نمیتوان این هنر را بدون علاقه و عشق ادامه داد.
چالشهای پیش روی کلاشبافان
با وجود جایگاه جهانی کلاش، فعالان این حوزه معتقدند حمایت بیشتر، ایجاد بازارهای فروش پایدار و معرفی گستردهتر این محصول میتواند نقش مهمی در رونق این صنعت داشته باشد.
یکی دیگر از فعالان حوزه کلاشبافی مریوان بیان کرد: امروز مهمترین دغدغه بسیاری از تولیدکنندگان، فروش محصول و دسترسی به بازارهای جدید است. اگر زمینه صادرات و معرفی بهتر فراهم شود، کلاش میتواند اشتغال بیشتری برای جوانان منطقه ایجاد کند.
وی ادامه داد: صنایعدستی مانند کلاش نیازمند حمایت عملی است؛ حمایتهایی که به تولیدکننده کمک کند مواد اولیه را راحتتر تهیه کند و محصول خود را با ارزش واقعی به بازار عرضه کند.
ظرفیتی برای اشتغال و توسعه گردشگری
کلاشبافی علاوه بر ارزش فرهنگی، یک ظرفیت اقتصادی مهم برای مریوان و استان کردستان محسوب میشود. توسعه کارگاههای تولیدی، آموزش نسل جوان و اتصال این هنر به بازارهای داخلی و خارجی میتواند زمینه ایجاد فرصتهای شغلی جدید را فراهم کند.
فعالان گردشگری معتقدند حضور گردشگران در مریوان تنها به طبیعت زیبای منطقه محدود نیست؛ بلکه آشنایی با هنرهای بومی همچون کلاشبافی، تجربهای متفاوت از فرهنگ و زندگی مردم این دیار برای آنان رقم میزند.
کلاش؛ میراثی جهانی با چشماندازی روشن
امروز کلاش مریوان نمادی از توانمندی هنرمندان کردستانی و نمونهای از پیوند میان سنت و اقتصاد است؛ هنری که با وجود گذر زمان، همچنان جایگاه خود را حفظ کرده و با عنوان شهر جهانی کلاش، فرصت تازهای برای معرفی ظرفیتهای فرهنگی این منطقه یافته است.
حفظ این میراث ارزشمند نیازمند همراهی دستگاههای متولی، حمایت از هنرمندان و ایجاد مسیرهای تازه برای فروش و صادرات است تا کلاش همچنان نه فقط به عنوان یک یادگار فرهنگی، بلکه به عنوان یک منبع پایدار اشتغال و درآمد برای مردم مریوان بدرخشد.
کلاش مریوان به ثبت ملی رسیده و در فهرست صنایع دستی یونسکو نیز جایگاهی معتبر یافته است. در سالهای اخیر، طراحیهای مدرن اما با حفظ اصول سنتی این کفش، موجب شده تا در نمایشگاههای خارجی و بازارهای صادراتی نیز مورد استقبال قرار گیرد.
شهرستان مریوان در ۱۱۸ کیلومتری سنندج، مرکز استان کردستان واقع شده است.
انتهای پیام/
- نویسنده: تسنیم
