رئیس انجمن معماری و شهرسازی ایران گفت: عناصر تخریبشده در بافتهای تاریخی کشور بیشتر از عناصر حفاطتشده است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از گرگان، مصطفی بهزادفر شامگاه سهشنبه در مراسم گرامیداشت نود و پنجمین سالگرد ثبت ملی بافت تاریخی گرگان با تأکید بر اینکه بافت تاریخی گرگان از ویژگیهایی برخوردار است که نمونه مشابه آن را نمیتوان بهسادگی در دیگر بافتهای تاریخی کشور پیدا کرد، اظهارکرد: پیوند معماری، شهرسازی و موسیقی میتواند رویکردی تازه برای معرفی این بافت ایجاد کند و حضور و میراث محمدرضا لطفی میتواند بهعنوان نقطه نطفه این بازتعریف مورد توجه قرار گیرد.
رئیس انجمن معماری و شهرسازی ایران با اشاره به سابقه مطالعات خود در بافتهای تاریخی شهرهای مختلف کشور بیان کرد: از سال ۱۳۵۶ مطالعات حرفهای خود را با یک خانه تاریخی در اصفهان آغاز کردم و سالها در شهرهایی مانند یزد، کرمان، شیراز، تبریز، اردبیل، ارومیه و سنندج و شهرهای دیگر روی بافتهای تاریخی کار کردهام، اما در بسیاری از این شهرها میزان عناصر تخریبشده از عناصری که توانستهاند حفظ شوند بیشتر است.
وی با بیان اینکه بافت تاریخی گرگان در میان نمونههای مورد مطالعه او جایگاهی متفاوت دارد، تصریح کرد: در کشور نمونههایی از این ویژگی را تا حدودی میتوان در رشت پیدا کرد، اما ترکیب و ویژگیهایی که در بافت تاریخی گرگان وجود دارد، در هیچیک از بافتهای دیگری که مطالعه کردهام به این شکل ندیدهام و این موضوع گرگان را متمایز میکند.
بهزادفر افزود: از منظر مصالحشناسی، سه عنصر چوب، سفال و آجر از عناصر شاخص بافت تاریخی گرگان هستند و از منظر طراحی معماری و فضای شهری نیز گسترهای از فضاهای پر و خالی مرتبط با یکدیگر در این بافت شکل گرفته که نمونه آن را به این صورت در کمتر بافت تاریخی کشور میتوان مشاهده کرد.
بهزادفر یکی از مشکلات اصلی مدیریت بافتهای تاریخی کشور را نگاه موزهای و بسته به این محدودهها دانست و گفت: یکی از بزرگترین مشکلات ما این است که بافت تاریخی را به یک موزه بسته تبدیل میکنیم؛ بهگونهای که حتی امکان زندگی عادی و فعالیت روزمره در آن محدود میشود، در حالی که بافت تاریخی باید بتواند حضور و زندگی مردم را در خود حفظ کند.
وی با اشاره به ظرفیت موسیقی نواحی ایران اظهار کرد: در کشور حدود ۵۷ نوع موسیقی محلی داریم و حضور زندهیاد محمدرضا لطفی در گرگان میتواند بهعنوان یک نقطه عطف، زمینه معرفی متفاوت بافت تاریخی این شهر را فراهم کند.
بهزادفر ادامه داد: میتوان معماری، شهرسازی، ساختوساز و ویژگیهای مهندسی خاص شمال و بهویژه شمالشرق ایران را با موسیقی نواحی و میراث محمدرضا لطفی در این بافت پیوند داد و از این ترکیب برای بازتعریف هویت و معرفی بافت تاریخی گرگان استفاده کرد.
وی با اشاره به ساختار تاریخی شهر گرگان گفت: اگر نقشه تاریخی سال ۱۲۹۵ را با نقشه سال ۱۳۳۵ مقایسه کنیم، نقش خیابانهایی که بخشی از بافت تاریخی را قطع کردهاند قابل مشاهده است. این عنصر خیابانی، با وجود آثار تخریبی، میتواند در شرایط امروز به عاملی برای زندگی دوباره بافت و پیوند آن با شهر معاصر تبدیل شود.
رئیس انجمن معماری و شهرسازی ایران افزود: امروز دیگر نمیتوان بافت تاریخی را صرفاً بهعنوان مجموعهای از بناهای قدیمی دید؛ باید رابطه میان گذشته، حال و آینده را در آن برقرار کرد و اجازه داد ارزشهای تاریخی در زندگی معاصر حضور داشته باشند.
بهزادفر با اشاره به مفهوم «حضور» در هنر و موسیقی بیان کرد: موسیقی میتواند گذشته و حال را در یک فضای زنده به هم پیوند دهد و این همان رویکردی است که میتواند در بافت تاریخی گرگان نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی گفت: اگر بافت تاریخی گرگان را از دریچه «اثر» ببینیم، میتوانیم به مجموعهای از آثار معماری، جزئیات طراحی شهری و فضاهای نادری برسیم که در بسیاری از بافتهای تاریخی کشور نمونه مشابه آن وجود ندارد.
بهزادفر با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از موسیقی نواحی در این مسیر خاطرنشان کرد: پیشنهاد من این است که با محوریت موسیقی نواحی و با توجه به میراث محمدرضا لطفی، این عناصر در کنار فضاهای باز و عناصر تاریخی و فرهنگی بافت قرار گیرند تا معرفی گرگان از یک معرفی صرفاً کالبدی فراتر رود.
رئیس انجمن معماری و شهرسازی ایران افزود: گرگان میتواند در آستانه یکصدمین سال پایهگذاری تاریخی خود، الگویی متفاوت از نحوه معرفی و احیای بافت تاریخی ارائه کند؛ الگویی که در آن معماری، شهرسازی، فرهنگ و موسیقی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
وی تأکید کرد: بافت تاریخی گرگان این ظرفیت را دارد که با چنین رویکردی به یکی از نمونههای شاخص بافتهای تاریخی ایران تبدیل شود و حتی در یکصدمین سال، شهرهای تاریخی دیگر کشور به تجربه گرگان توجه کنند.
انتهای پیام/
- نویسنده: تسنیم
