نویسنده دفاع مقدس بهار گفت: شهدای گمنام هر منطقه گنجینهای داستانی هستند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از بهار، سیما یونسی، بانوی بازنشسته آموزش و پرورش و نخستین نویسنده دفاع مقدس شهرستان بهار، یکی از از چهرههای فرهنگی است که پس از سالها خدمت فرهنگی، حالا با آثاری چون «خاکریز مجنون»، «سجاده سرخ» و «ماهیها ماندهاند تا شهادت دهند» در عرصه ثبت خاطرات ایثارگران شناخته میشود. وی در گفتوگو با خبرنگار تسنیم، از انگیزههایش برای ورود به این عرصه، چالشهای نشر استانی و مطالباتش از متولیان فرهنگی گفته است.
سیما یونسی پیرامون جرقه اولیه نگارش آثار اظهار کرد: دوران نوجوانی و جوانی من با سالهای سرنوشتساز پیروزی انقلاب اسلامی و هشت سال جنگ تحمیلی پیوند خورده بود. من از نزدیک شاهد فضای معنوی دفاع مقدس، شور و اشتیاق نوجوانان و جوانان عازم خطوط مقدم و خلوص بینظیر آنها بودم. دیدن این فداکاریها و شهادت مظلومانه این عزیزان، همواره باری از مسئولیت اخلاقی را بر دوش من احساس میکرد.
وی افزود: همین درک ملموس و مواجهه عینی با ایثارگریها، سبب شد تا احساس تکلیف کنم که نباید بگذارم یاد و خاطره این دلاورمردان در هیاهوی زمانه رنگ ببازد. بر همین اساس، عزم خود را جزم کردم تا با تمام توان، آنچه را که از نزدیک لمس کرده بودم بر روی کاغذ ثبت کنم تا نسلهای آینده از این گنجینه بیبهره نمانند.
این بانوی نویسنده ادامه داد: پس از فراغت از خدمت و در سن پنجاهسالگی، شرایط ورود به این عرصه برایم مهیا گردید. این بستر با دعوت و پیگیری فرمانده وقت سپاه، فعالان حوزه ادبیات پایداری و مرکز حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس شکل گرفت. از سویی دیگر، همراهی، درک و حمایت همهجانبه همسر و فرزندانم پشتوانهای استوار شد تا بتوانم این بار سنگین را به دوش بکشم.
روایت ایثار فرماندهان و زنان شهیده در آثار مکتوب
وی با تبیین نخستین اثر مکتوب خود بیان کرد: «نخستین تجربه جدی من در عرصه نشر، تألیف کتاب «خاکریز مجنون» بود که در دانشگاه علوم پزشکی همدان رونمایی شد. این اثر روایتی مستند و خلاصه از سیره دو تن از حماسهسازان شهرستان بهار، یعنی شهید مهدی فریدونی، فرمانده شجاع گروهان و شهید والامقام حاج محمد رحیمی، نیروی خدوم حفاظت و اطلاعات سپاه در منطقه عملیاتی فاو است. انس با مادران و خانوادههای مکرم شهدا در مسیر تألیف این اثر، انگیزهای مضاعف در من دمید.
یونسی در خصوص مورد تألیفات خود گفت: کتاب دوم من تحت عنوان «سجاده سرخ» تدوین شده که شرح زندگانی و شهادت مظلومانه شهیده سیده فاطمه موسوی است؛ بانویی پرهیزگار که در روز جهانی قدس هدف بمباران ددمنشانه رژیم بعث قرار گرفت و در صفوف نماز جمعه به شهادت رسید. سومین اثر من، «ماهیها ماندهاند تا شهادت دهند» نام دارد که بازخوانی حادثه تلخ و خونین بمباران رباط زعفرانیه است.
وی تشریح کرد: در فاجعه رباط زعفرانیه، شهیده صفیه وارسته در شرایط بارداری به همراه فرزند چهارسالهاش مهدی کاویانی به شهادت رسیدند و این اثر روایتی از عروج ۱۳ تن از اهالی و مهمانان آن خانه و جانبازی دختر بازمانده این شهیده است؛ اثری که در کنگره ۷۰۰۰ فرشته تاریخ رونمایی گردید. همچنین کتاب «پرواز غریبانه» با محوریت زندگانی شهید مفقودالاثر مصطفی قاسمی و پدر بزرگوارشان هماینک در دست چاپ قرار دارد. بخش عمدهای از نوشتهها و یادداشتهایم نیز در سایت زناننیوز منتشر شده و در کنار من، دخترم مریم مهدویحرمت نیز در همین حوزه قلم میزند.
نقش قهرمانانه مردم دیار بهار و گرایش به ادبیات داستانی
این پیشکسوت فرهنگی با تجلیل از تاریخچه ایثارگری منطقه عنوان کرد: مردم شریف استان همدان و به ویژه خطه شهرستان بهار همواره در تمام مقاطع سرنوشتساز، بحرانهای ملی و صحنههای دفاع مقدس پیشگام بودهاند. این مردم غیور با تقدیم عزیزترین سرمایههای خود در راه پاسداری از حریم اسلام، آرمانهای انقلاب و خاک وطن، وفاداری خود را تا پای جان به منصه ظهور رساندند.
وی خاطرنشان کرد: با توجه به این کارنامه درخشان، به هیچ روی روا نیست که در خصوص حماسهسازان و قهرمانان واقعی این دیار کوتاهی یا غفلتی صورت گیرد. تاریخ فداکاریهای این شهرستان شایسته روایتگری دقیق و مستمر است تا در حافظه تاریخی ملت زنده بماند و حق مجاهدتهای خاموش آنان ادا شود.
یونسی با اشاره به علل انتخاب سبک نگارش خود افزود: در میان گونههای مختلف ادبی، گرایش و دلبستگی اصلی من معطوف به ادبیات داستانی ایثار و شهادت است. استعداد و اشتیاق وافر خود را در این قالب حس کردهام، زیرا معتقدم روایتهای داستانی که مبتنی بر واقعیتهای تاریخی هستند، کشش روایی بیشتری دارند و حقایق مظلومیت رزمندگان و پلیدی جنایات رژیم متجاوز بعث را به طرزی نافذ در اذهان ثبت میکنند.
رسالت مادری و نقش عاطفه زنانه در انتقال مفاهیم پایداری
وی درباره ایجاد توازن میان وظایف خانوادگی و حرفه نویسندگی اظهار کرد: جایگاه خانه، خانواده و نویسندگی هر یک حرمت و شأن مستقل خود را دارند که باید با برنامهریزی هوشمندانه مدیریت شوند. یک مادر پیش و بیش از هر چیز مسئول تربیت اخلاقی و معنوی فرزندان خویش است و حفظ شأن، انسجام و منزلت خانواده همواره اولویت تغییرناپذیر زندگی من بوده است.
این نویسنده دفاع مقدس یادآور شد: «در عین حال، حفظ خلاقیت و حضور در عرصه نویسندگی نیز جایگاه مهمی دارد و نباید به حاشیه رانده شود. هنر زن مسلمان این است که بتواند با انضباط و زمانبندی دقیق، میان وظایف سنگین مادری و دغدغههای فرهنگی و هنری خویش پلی استوار بسازد و از هیچکدام فروگذار نکند.
وی همچنین با اشاره به زاویه دید زنانه در روایت جنگ گفت: طبیعت و روحیه لطیف بانوان، بدون شک دیدگاهی منحصربهفرد، ژرف و موشکافانه به رویدادها میبخشد. همین حساسیت و عطوفت زنانه سبب میشود که رنجها، مظلومیت زنان و کودکان بیپناه و ابعاد پنهان آسیبهای جنگ با ظرافتی بیشتر و قلمی اثرگذارتر به تصویر کشیده شود.
گلایه از موانع سد راه نشر و گرانی کاغذ در استان
یونسی با انتقاد از وضعیت حاکم بر زنجیره نشر ابراز داشت:متأسفانه موانع عدیده و دستوپاگیری در برابر چاپ و توزیع آثار نویسندگان شهرستانی وجود دارد. روندی نامتعادل در ساختار نشر حاکم است که بر اساس آن، نهادها و ناشران عمدتاً به نویسندگان پرآوازه یا آثار مرتبط با شهدای مطرح و شاخص گرایش دارند و تولیدات محلی به حاشیه رانده میشوند.
وی اضافه کرد: این رویکرد نابرابر و تبعیضآمیز موجب افت شدید انگیزه نوقلمان و نویسندگان بومی شده است، در حالی که شهدای گمنام هر منطقه دارای غنای داستانی فوقالعادهای هستند. نبود پشتوانه مستمر سازمانی و بیتفاوتی دستگاههای اجرایی، نویسنده متعهد شهرستانی را در همان گامهای نخست دچار دلسردی و چالشهای فرساینده میکند.
این بانوی نویسنده تأکید کرد: در سالهای اخیر نیز جهش سرسامآور هزینههای چاپ و موضوع گرانی کاغذ به حربهای رایج برای شانه خالی کردن مراکز ذیربط از رسالتهای حمایتی تبدیل شده است. سنگاندازیهای مالی این روزها مهمترین دلیلی است که نهادهای متولی برای فرار از خرید و سرمایهگذاری بر روی کتابهای دفاع مقدس مطرح میسازند.
تشریفاتی شدن برنامهها و راههای ارتقای فرهنگ مطالعه
وی با هشدار نسبت به اقدامات سطحی تصریح کرد: متأسفانه عملکرد بسیاری از سازمانها و دستگاههای فرهنگی صرفاً به برپایی چند برنامه تشریفاتی برای رونمایی کتاب محدود شده است. پس از مراسم رونمایی، اثر و پدیدآورنده به بوته فراموشی سپرده میشوند، در حالی که نویسندگان خواهان حمایت مستمر در امر توزیع هدفمند، نشر گسترده و معرفی جدی آثار به آحاد جامعه هستند.
یونسی در بیان رویکرد کیفی نشر گفت: دستگاههای فرهنگی باید به جای ارائه آمارهای کمی و گزارشهای صرفاً عددی، شاخص کیفیت و جذابیت محتوا را محور ارزشیابیهای خود قرار دهند. انباشت کتابهایی با کیفیت تولیدی پایین هیچ خدمتی به ادبیات پایداری نمیکند؛ کتاب دفاع مقدس باید توان جذب نسل امروز را باشد.
وی با ارائه راهکارهای ترویج مطالعه خاطرنشان کرد: احیای جایگاه کتاب نیازمند پیوند با ابزارهای نوین چندرسانهای، اقتباسهای نمایشی، تئاترهای خیابانی و بهرهگیری از ظرفیتهای تصویری است. علاوهبر این، رایگان شدن ثبتنام در کتابخانههای عمومی، راهاندازی مسابقات فراگیر، دعوت از صاحبنظران و راهاندازی ایستگاههای پویا و رایگان مطالعه در معابر شهری میتواند سرانه مطالعه را دگرگون کند.
ثبت اسناد دفاع مقدس و مطالبات صریح از متولیان فرهنگی
این نویسنده بهاری پیرامون پروژههای مطالعاتی در حال انجام خود گفت: هماکنون مشغول تحقیق، تدوین و گردآوری جامع اسناد، خاطرات و روایتهای ناگفته پیرامون حماسه جنگ رمضان، ابعاد شهادت مظلومانه شهید محراب و تجمعات و حوادث کف خیابان در گردهماییهای شبانه مردم در جریان تحولات انقلابی هستم تا ناگفتههای آن برهه مستندنگاری شود.
وی در توصیه به علاقهمندان به قلم تأکید کرد: نویسندگان جوان و نوقلمان باید روحیه کاوشگری و مطالعه عمیق در ابعاد مختلف را سرلوحه قرار دهند. انس با متون برجسته، ارتباط مستمر با صاحبنظران حوزه ادبیات داستانی و پایداری، و حضور پرتکرار در کارگاههای تخصصی نویسندگی خلاق اصلیترین ارکان تکوین یک قلم نافذ و مستعد در این حوزه به شمار میآید.
یونسی در پایان با تشریح مطالبات خود از نهادهای استانی بیان کرد: انتظار نویسندگان بومی از نهادهایی چون اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، نهاد کتابخانههای عمومی و حوزه هنری، پشتیبانی مؤثر مالی و معرفی نظاممند پدیدآورندگان به مدارس و مراکز تربیتی است. همچنین برپایی کارگاههای رایگان نقد و نویسندگی، ایجاد ارتباط با ناشران پایتخت، تجلیل از نوقلمان گمنام و برپایی نمایشگاههای فصلی کتاب در مناطق محروم و مدارس دورافتاده کمترین کاری است که برای پاسداشت خون شهدا میتوان انجام داد.
انتهای پیام/
- نویسنده: تسنیم
