هر سال با آغاز فصل جابهجایی، وام ودیعه مسکن دوباره به یکی از مهمترین وعدههای حمایتی دولت تبدیل میشود. امسال هم سقف این وام برای مستأجران تهرانی به ۳۶۵ میلیون تومان افزایش یافته و ۳۰۰ هزار میلیارد تومان منابع برای پرداخت آن اختصاص داده شده است. اما سؤال اصلی اینجاست؛ آیا این وام واقعاً از مستأجران حمایت میکند؟
بررسیها نشان میدهد نرخ سود این تسهیلات ۲۳ درصد است؛ نرخی که تفاوت محسوسی با وامهای عادی ندارد. حتی وام ودیعه بانک مسکن از محل اوراق ممتاز با نرخ ۲۲.۵ درصد پرداخت میشود؛ هرچند متقاضیان آن باید هزینه خرید اوراق را نیز بپردازند. بنابراین، مزیت اصلی وام دولتی نه ارزانتر بودن، بلکه دسترسی آسانتر به منابع بانکی است.
تا ۲۸ تیرماه امسال بیش از ۳۱ هزار و ۵۰۰ فقره وام ودیعه به ارزش حدود ۷.۷ هزار میلیارد تومان به مستأجران پرداخت شده است. اما هزینه بازپرداخت این وام همچنان سنگین است. دریافت سقف ۳۶۵ میلیون تومانی در تهران، به معنای پرداخت ماهانه حدود ۱۰.۵ میلیون تومان قسط و بازپرداخت بیش از ۶۱۷ میلیون تومان طی پنج سال است؛ یعنی حدود ۲۵۲ میلیون تومان بیشتر از اصل وام.
نمودار توان بازپرداخت دهکهای درآمدی نیز تصویر روشنی ارائه میدهد. برای دهکهای اول و دوم، مبلغ قسط حتی از کل درآمد ماهانه خانوار بیشتر است و در دهکهای سوم و چهارم نیز بخش بزرگی از درآمد صرف بازپرداخت وام میشود.
در نتیجه، اگرچه این تسهیلات دسترسی مستأجران به منابع بانکی را تسهیل میکند، اما از نظر نرخ سود و توان بازپرداخت، هنوز فاصله زیادی با یک «وام حمایتی» واقعی دارد.
- نویسنده: اکوایران
