بحران کمبودنیروی انسانی درآستانه افتتاح کلانبیمارستانهای استان جدی و رفع آن مورد تاکید نمایندگان استان است.
خبرگزاری تسنیم – میثم میرزاده، در حالی که هرمزگان با بهرهبرداری از پروژههای بزرگ درمانی، توسعه ناوگان اورژانس و ورود تجهیزات پیشرفته پزشکی، یکی از گستردهترین دورههای توسعه زیرساختهای سلامت خود را تجربه میکند، کمبود پزشک، پرستار و نیروی درمانی ماندگار به مهمترین چالش پیشروی «نهضت سلامت» استان تبدیل شده است؛ چالشی که به اعتقاد نمایندگان هرمزگان در مجلس، بدون اصلاح نظام بومیگزینی، استقلال دانشگاههای علوم پزشکی و ورود صنایع به حوزه تربیت نیروی انسانی، آینده بیمارستانهای تازهتأسیس استان را با ابهام روبهرو خواهد کرد.
طی دو سال گذشته توسعه زیرساختهای درمانی در هرمزگان شتاب قابلتوجهی گرفته است؛ از ورود آمبولانسهای جدید و بازسازی ناوگان فرسوده اورژانس گرفته تا استقرار تجهیزات MRI، سیتیاسکن و توسعه مراکز پرتودرمانی در نقاط مختلف استان.
همزمان پروژههایی نظیر بیمارستان ۵۳۱ تختخوابی بندرعباس، بیمارستان ۲۶۴ تختخوابی نفت ستاره و مرکز درمانی ۱۶۰ تختخوابی میناب، چشمانداز جدیدی پیشروی نظام سلامت استان ترسیم کردهاند؛ پروژههایی که در صورت تکمیل و بهرهبرداری کامل، میتوانند بخشی از عقبماندگی تاریخی هرمزگان در سرانه تختهای بیمارستانی را جبران کنند.
اما در کنار توسعه فیزیکی، اکنون مسئلهای جدیتر خودنمایی میکند؛ اینکه چه کسی قرار است این بیمارستانها را اداره کند؟
هرمزگان همین زمان نیز در حوره کادر درمانی به ویژه پزشک و پرستار هز سرانه کشوری عقب افتاده است و گرانی مسکن، هزینه بالای زندگی، کمبود مشوقهای ماندگاری و ضعف نظام تربیت نیروی بومی باعث شده بخش قابلتوجهی از پزشکان و پرستاران تمایل چندانی به اقامت بلندمدت در استان نداشته باشند؛ مسئلهای که خطر تبدیلشدن برخی پروژههای درمانی به سازههایی کمکارکرد و فاقد نیروی انسانی کافی را افزایش داده است.
در همین زمینه، خبرگزاری تسنیم در میزگردی تخصصی و مصاحبه با چهار نماینده هرمزگان در مجلس شورای اسلامی، ابعاد مختلف بحران نیروی انسانی در نظام سلامت استان را بررسی کرده است.
از کمبود تخت تا کمبود پزشک؛ مسئله هرمزگان تغییر کرده است
تسنیم: هرمزگان امروز در حال تجربه توسعه زیرساختهای درمانی است، اما به نظر میرسد چالش اصلی از کمبود ساختمان به کمبود نیروی انسانی تغییر کرده است ریشه این مسئله را در چه میدانید؟
سید عبدالکریم هاشمی نخلابراهیمی: اگر بخواهیم مسئله را ریشهای حل کنیم باید از نظام آموزشی شروع کنیم هنوز سرانه آموزشی در بسیاری از مناطق استان پایینتر از میانگین کشوری است و این موضوع مستقیماً بر کیفیت نیروی انسانی آینده اثر میگذارد ما نمیتوانیم انتظار داشته باشیم بدون تقویت زیرساختهای آموزشی، در آینده پزشک و پرستار بومیِ ماندگار تربیت کنیم.
در جلسات شورای آموزش عالی نیز این موضوعات مطرح شد و دانشگاههای استان مسائل خود را بهصورت مستقیم با اعضای کمیسیون در میان گذاشتند بخشی از مصوبات این جلسات، مربوط به توسعه زیرساختهای آموزشی و تقویت ظرفیت دانشگاههای استان است.
احمد جباری: مشکل فقط کمبود پزشک نیست؛ مسئله اصلی، نبود سازوکار تربیت نیروی ماندگار بومی است در دانشگاه فرهنگیان، پذیرش دانشجو با تعهد خدمت همراه است، اما در علوم پزشکی چنین الگوی مؤثری را نداریم.
نتیجه این شده که بخشی از نیروهای متخصص پس از فارغالتحصیلی از استان خارج میشوند و هرمزگان دوباره با کمبود نیرو مواجه میشود.
از طرف دیگر، هر سال خانوادههای زیادی برای تحصیل فرزندانشان در رشتههای پزشکی، سرمایه خود را صرف دانشگاههای کشورهای همسایه میکنند ما معتقدیم باید ظرفیت پردیسهای بینالمللی داخلی احیا شود تا این سرمایه انسانی و اقتصادی در داخل کشور حفظ شود.
آیا سهمیه بومی میتواند بحران کادر درمان را حل کند؟
تسنیم: یکی از مهمترین مطالبات مطرحشده، افزایش سهمیه بومی در دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان است. آیا این راهکار بهتنهایی کافی خواهد بود؟
احمد جباری: سهمیه بومی زمانی اثرگذار است که با تعهد خدمت و تضمین اشتغال در همان منطقه همراه شود اگر دانشجو پس از فارغالتحصیلی هیچ انگیزهای برای ماندن نداشته باشد، سهمیه بومی صرفاً یک عدد روی کاغذ خواهد بود.
ما باید مدلی طراحی کنیم که دانشجوی بومی از ابتدای تحصیل بداند مسیر شغلی مشخصی در استان پیشروی او قرار دارد.
سید عبدالکریم هاشمی نخلابراهیمی: تجربه نشان داده نیروهای بومی ماندگارترین نیروهای حوزه سلامت هستند پزشکی که در همین استان رشد کرده، با شرایط اقلیمی، پراکندگی جغرافیایی و نیازهای مردم منطقه آشناتر است و احتمال ماندگاری او بیشتر خواهد بود.
به همین دلیل، افزایش سهمیه بومی برای تأمین پزشک و پرستار مناطق مختلف استان یکی از مطالبات جدی ما در شورای آموزش عالی بوده است.
تمرکز درمان در مرکز استان؛ شرق و غرب هرمزگان چه سهمی دارند؟
تسنیم: برخی معتقدند تمرکز امکانات آموزشی و درمانی در بندرعباس باعث شده شرق و غرب استان سهم کمتری از توسعه سلامت داشته باشند راهکار شما به عنوان نمایندگان مرکز استان چیست؟
فاطمه جراره: واقعیت این است که بودجه دانشگاههای استان متناسب با نیازهای هرمزگان نیست در استانی با این حجم از ظرفیت اقتصادی، زیرساخت آموزش عالی هنوز با مشکلات جدی روبهرو است.
ما معتقدیم تقویت و استقلال دانشگاههای علوم پزشکی شرق و غرب هرمزگان میتواند بخشی از مشکلات توزیع نیروی انسانی را حل کند وقتی آموزش پزشکی در همان مناطق توسعه پیدا کند، احتمال ماندگاری نیرو نیز افزایش مییابد.
احمد مرادی: هرمزگان امروز یکی از قطبهای اصلی انرژی، فولاد و اقتصاد دریاپایه کشور است. طبیعی است که نظام آموزش عالی استان نیز باید متناسب با این ظرفیتها بازطراحی شود.
تمرکز همه امکانات در مرکز استان پاسخگوی آینده هرمزگان نیست ما در دیدار با وزیر علوم نیز بر ضرورت تفویض اختیارات بیشتر به استان و توسعه رشتههای متناسب با نیازهای منطقه تأکید کردیم.
نقش صنایع؛ مسئولیت اجتماعی یا مشارکت مقطعی؟
تسنیم: صنایع بزرگ استان در ساخت برخی زیرساختهای درمانی مشارکت داشتهاند، اما آیا این مشارکت باید وارد حوزه تربیت نیروی انسانی نیز شود؟
فاطمه جراره: قطعاً همینطور است مسئولیت اجتماعی صنایع فقط ساخت بیمارستان نیست اگر قرار است توسعه درمان در استان پایدار باشد، صنایع باید در حوزه بورسیه تحصیلی، ساخت خوابگاه، ایجاد شهرکهای نخبگانی و تضمین اشتغال نیروهای متخصص نیز ورود کنند.
امروز یکی از مشکلات جدی استان، نبود پیوست آموزشی شفاف برای صنایع بزرگ است.
احمد مرادی: دانشجو باید از همان ابتدای تحصیل بداند پس از فارغالتحصیلی چه جایگاهی در استان خواهد داشت اگر این مسیر شغلی شفاف باشد، انگیزه ماندگاری هم افزایش پیدا میکند.
صنایع بزرگ هرمزگان از ظرفیتهای این استان استفاده میکنند و طبیعی است که در قبال آینده نیروی انسانی آن نیز مسئولیت داشته باشند.
احمد جباری: یکی از خلأهای جدی، نبود نظام مشخص بورسیههای صنعتی است اگر صنایع از امروز روی تربیت نیروی متخصص سرمایهگذاری نکنند، چند سال بعد خودشان نیز با بحران نیروی انسانی مواجه خواهند شد.
چرا چرا پزشکان در هرمزگان ماندگار نمیشوند؟
تسنیم: حتی اگر ظرفیت تربیت نیروی بومی افزایش یابد، همچنان مسئله ماندگاری پابرجاست. مهمترین مانع حفظ پزشکان و پرستاران در استان چیست؟
فاطمه جراره: هزینه بالای زندگی و مسکن یکی از اصلیترین مشکلات است ما نمیتوانیم انتظار داشته باشیم پزشک یا عضو هیئت علمی بدون امکانات رفاهی مناسب در مناطق گرم و مرطوب استان ماندگار شود.
تصویب فوقالعاده ویژه مناطق مرزی، ساخت مسکن و ایجاد زیرساختهای رفاهی برای کادر درمان از الزامات توسعه سلامت در هرمزگان است.
احمد مرادی: امروز حتی بخشی از دانشجویان استان با کمبود خوابگاه مواجهاند وقتی زیرساخت اقامت دانشجویی کافی وجود ندارد، طبیعتاً حفظ نیروی متخصص نیز دشوار خواهد بود.
صنایع میتوانند در ساخت مجتمعهای مسکونی ویژه کادر درمان نقش مهمی ایفا کنند.
سید عبدالکریم هاشمی نخلابراهیمی: امنیت شغلی و آینده حرفهای، مهمترین عامل ماندگاری نخبگان است اگر جوان بومی احساس کند پس از تحصیل میتواند آینده مشخصی در استان داشته باشد، نهتنها مهاجرت نمیکند بلکه به توسعه منطقه خودش نیز کمک خواهد کرد.
نهضت سلامت بدون نیروی انسانی پایدار نمیماند
تسنیم: اگر بخواهید مهمترین اولویت آینده سلامت هرمزگان را در یک جمله بیان کنید، آن چیست؟
سید عبدالکریم هاشمی نخلابراهیمی: بومیگزینی هدفمند و تضمین اشتغال، مهمترین مسیر تأمین پایدار نیروی درمانی استان است.
احمد جباری: بدون تربیت نیروی بومی و اصلاح نظام آموزشی، توسعه زیرساختهای درمانی به نتیجه مطلوب نمیرسد.
فاطمه جراره: «مثلث سلامت» هرمزگان با سه ضلعِ آموزش، نیروی انسانی و حمایت صنایع کامل میشود.
احمد مرادی: اگر مسئله نیروی انسانی حل نشود، کلانبیمارستانهای هرمزگان با کمبود بهرهوری مواجه خواهند شد.
مسئله اصلی دیگر ساختمان نیست
هرمزگان امروز بیش از هر زمان دیگری به توسعه زیرساختهای درمانی نزدیک شده است؛ آمبولانسها وارد شدهاند، تجهیزات پزشکی توسعه یافته و بیمارستانهای بزرگ در آستانه بهرهبرداری قرار دارند اما مسئله اصلی دیگر «ساختمان» نیست؛ مسئله، «انسان» است.
اگر نظام سلامت استان نتواند پزشک، پرستار و نیروی متخصصِ ماندگار تربیت و حفظ کند، بخشی از این پروژههای عظیم درمانی، با وجود میلیاردها تومان هزینه، به ظرفیتهایی نیمهفعال تبدیل خواهند شد.
نهضت سلامت هرمزگان اکنون در نقطهای تعیینکننده قرار دارد؛ نقطهای که موفقیت آن نه با تعداد تختهای ساختهشده، بلکه با تعداد پزشکانی سنجیده میشود که تصمیم میگیرند در همین خاک بمانند.
انتهای پیام/۸۶۴
- نویسنده: تسنیم
