حملونقل ریلی میتواند در کاهش هزینههای لجستیک و اتصال مؤثرتر مراکز تولید به بازارهای مصرف ایفا کند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم ، در سالهای اخیر همزمان با رشد نیاز به حملونقل کالاهای معدنی و صنعتی و همچنین افزایش تقاضای سفر در مسیرهای بینشهری، موضوع توسعه زیرساختهای ریلی به یکی از محورهای ثابت در ادبیات توسعه کشور تبدیل شده است. کارشناسان معتقدند حملونقل ریلی میتواند نقش تعیینکنندهای در کاهش هزینههای لجستیک، افزایش ایمنی جادهای و اتصال مؤثرتر مراکز تولید به بازارهای مصرف ایفا کند. با این حال، بررسی وضعیت موجود نشان میدهد فاصله میان ظرفیتهای بالقوه و زیرساختهای بالفعل همچنان محسوس است و این مسئله در استانهای برخوردار از موقعیت ترانزیتی، اهمیت دوچندان پیدا میکند.
در چنین شرایطی، طی دو سال اخیر مجموعهای از اظهارات از سوی مسئولان استانی، نمایندگان مجلس و مدیران حوزه حملونقل منتشر شده که در مجموع بیانگر استمرار یک مطالبه مشترک است؛ مطالبهای که بر توسعه شبکه ریلی، تکمیل پروژههای نیمهتمام و افزایش ظرفیت جابهجایی بار و مسافر متمرکز بوده است. آنچه در این میان قابل توجه است، تداوم این نگاه در سطوح مختلف تصمیمگیری و در بازههای زمانی متفاوت است.
در همین چارچوب، نخستین موضع رسمی در بازه مورد بررسی به پنجم شهریور ۱۴۰۲ بازمیگردد؛ زمانی که مهران فاطمی، استاندار وقت یزد، از پیگیری راهاندازی شرکت حملونقل ریلی استان خبر داد و توسعه حملونقل ریلی را از اولویتهای مدیریت استان عنوان کرد. او همچنین به اجرای فاز نخست پروژه راهآهن یزد ـ اقلید اشاره داشت؛ طرحی که به عنوان یکی از مسیرهای اتصال ریلی استان به شبکه سراسری کشور تعریف شده است.
این روند در سالهای بعد نیز ادامه یافت و با تغییر مدیریت اجرایی استان، موضوع توسعه زیرساختهای ریلی همچنان در صدر اولویتها باقی ماند. دوم مهر ۱۴۰۴، محمدرضا بابایی، استاندار یزد، در نشست شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی تأکید کرد زیرساختهای ریلی استان باید متناسب با جایگاه گردشگری یزد توسعه یابد. این سخنان نشان میدهد نقش راهآهن از یک زیرساخت صرفاً حملونقلی فراتر رفته و به یکی از مؤلفههای اثرگذار در توسعه گردشگری و اقتصاد استان تبدیل شده است.
در ادامه این نگاه، ۲۴ مهر ۱۴۰۴، محمدصالح جوکار، نماینده مردم یزد، اشکذر و زارچ در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به موقعیت جغرافیایی استان در مرکز کشور، بر ظرفیت تبدیل یزد به یک هاب ملی حملونقل تأکید کرد. او وجود زیرساختهای جادهای، ریلی و هوایی را از مزیتهای مهم استان دانست و بر بهرهبرداری حداکثری از این ظرفیتها در سطح ملی تأکید داشت. این موضع نشان میدهد نگاه به توسعه ریلی در سطح مجلس، از پروژههای استانی فراتر رفته و به جایگاه یزد در شبکه لجستیکی کشور پیوند خورده است.
در سطح اجرایی نیز اقدامات عملی همزمان با این اظهارات دنبال شده است. ۴ آبان ۱۴۰۴، سیدرضا سادات حسینی، مدیرکل راهآهن یزد، همزمان با افتتاح ایستگاه راهآهن مهریز از توسعه ایستگاههای مسافری و بهرهبرداری از مسیر یزد ـ اقلید خبر داد. افتتاح این ایستگاه یکی از اقدامات قابل مشاهده در مسیر توسعه ریلی استان به شمار میرود، هرچند بخش قابل توجهی از پروژههای زیرساختی همچنان در مراحل تکمیل قرار دارند.
با این حال، آنچه در سخنان مسئولان بیش از هر موضوع دیگری تکرار میشود، مسئله تأمین منابع مالی و نحوه اجرای پروژههاست. ۳ دی ۱۴۰۴، مدیرکل راهآهن یزد اعلام کرد سرمایهگذاری بخش خصوصی به محور اصلی توسعه حملونقل ریلی استان تبدیل شده و توافقهایی به ارزش حدود ۲٫۵ همت برای توسعه ناوگان و خدمات مسافری در دست پیگیری است. این تغییر رویکرد نشان میدهد توسعه ریلی استان بیش از گذشته به مدلهای مشارکتی و جذب سرمایه وابسته شده است.
در همان روز، مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل کشور نیز از تداوم اجرای پروژههای ریلی در استان خبر داد. مجموعه این اظهارات نشان میدهد اگرچه درباره ضرورت توسعه زیرساختهای ریلی یزد میان مسئولان استانی و ملی اجماع وجود دارد، اما چالش اصلی همچنان در مرحله اجرا، تأمین اعتبار و زمانبندی دقیق پروژهها باقی مانده است.
مرور این روند در بازه دو سال اخیر بیانگر آن است که توسعه ریلی در یزد از سطح یک پروژه عمرانی فراتر رفته و به موضوعی چندبعدی تبدیل شده است؛ موضوعی که هم به نیازهای صنعتی و معدنی استان مرتبط است، هم با توسعه گردشگری پیوند دارد و هم در سطح ملی به نقش یزد در شبکه حملونقل کشور متصل شده است. با این حال، تکرار مفاهیمی مانند تکمیل پروژهها، جذب سرمایهگذار و افزایش ظرفیت نشان میدهد فاصله میان اهداف اعلامشده و وضعیت موجود همچنان پابرجاست.
اکنون این پرسش مطرح است که با وجود تأکیدهای مستمر مسئولان استانی، نمایندگان مجلس و مدیران حوزه حملونقل بر توسعه زیرساختهای ریلی، چه زمان گزارش دقیق، شفاف و قابل سنجشی از میزان پیشرفت پروژهها، زمانبندی بهرهبرداری و اثر واقعی این طرحها بر حمل بار و مسافر در استان منتشر خواهد شد؟
|گزارش از زهرا سلیمی فعال رسانه و خبرنگار|
انتهای پیام/
- نویسنده: تسنیم
