عضو شورای سیاستگذاری حوزههای علمیه خواهران بر نقش استعمار برای بیهویتسازی جوامع مستقل تاکید کرد.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از گرگان، فریبا علاسوند امروز در نشست «الگوی تمدنی پاکدامنی و مقاومت سیاسی اجتماعی» با تأکید بر ضرورت نگاه تاریخی و تمدنی به مسئله پاکدامنی اظهار کرد: مسئله عفاف و پاکدامنی را نباید صرفاً در چارچوب یک مسئله ایرانی، سیاسی یا مربوط به یک دوره خاص دید؛ بلکه این موضوع مسئلهای تاریخی و تمدنی است که در طول تاریخ با هویت جوامع و نظامهای فرهنگی آنها پیوند داشته است.
عضو شورای سیاستگذاری حوزه علمیه خواهران با بیان اینکه برای فهم درست مسائل اجتماعی باید آنها را در نسبت با مسائل بزرگتر و در تقاطع با دانشهای مختلف بررسی کرد، افزود: اگر مسئله پاکدامنی را صرفاً به موضوع حجاب تقلیل دهیم، بخش مهمی از ابعاد تاریخی، اجتماعی و تمدنی آن نادیده گرفته میشود.
وی ادامه داد: مسئله پاکدامنی در طول تاریخ همواره درگیر یک جریان فرهنگی و تمدنی بوده و برای فهم وضعیت امروز باید نسبت آن با تحولات تاریخی و نظامهای فرهنگی مورد توجه قرار گیرد.
علاسوند با اشاره به نقش استعمار در تحولات فرهنگی جوامع گفت: استعمار برای غارت منابع و تسلط بر ملتها فقط به اشغال سرزمینها و تصرف منابع اقتصادی اکتفا نکرد، بلکه بیهویتسازی و تضعیف مزیتهای فرهنگی ملتها نیز بخشی از این فرایند بوده است.
وی تصریح کرد: استعمار زمانی میتواند یک جامعه را در اختیار بگیرد که هویت، ارزشها و عناصر فرهنگی آن جامعه تضعیف شود؛ بنابراین یکی از مسیرهای مهم سلطه، ایجاد احساس ضعف و بیارزشی نسبت به داشتههای فرهنگی و هویتی جوامع است.
عضو شورای سیاستگذاری حوزه علمیه خواهران با بیان اینکه استعمار در دورههای مختلف تلاش کرده است جوامع را از عناصر هویتی خود جدا کند، گفت: باید توجه داشت که این فرایند فقط اقتصادی و سیاسی نبوده، بلکه زبان، فرهنگ، سبک زندگی و نظام ارزشی ملتها را نیز هدف قرار داده است.
علاسوند با اشاره به مفهوم «دیگریسازی» در نظامهای فکری غربی افزود: در این فرایند، یک فرهنگ و سبک زندگی بهعنوان معیار معرفی میشود و دیگر ملتها در جایگاه «دیگری» قرار میگیرند؛ نتیجه آن نیز میتواند شکلگیری احساس عقبماندگی و بیارزشی نسبت به هویت و داشتههای فرهنگی خود باشد.
وی ادامه داد: وقتی جامعهای نسبت به زبان، فرهنگ، سبک زندگی و ارزشهای خود احساس ضعف پیدا کند، زمینه از خودبیگانگی فرهنگی فراهم میشود و فرد به تدریج ارزشهای جامعه خود را کنار گذاشته و معیارهای دیگری را جایگزین میکند.
عضو شورای سیاستگذاری حوزه علمیه خواهران کشور با تأکید بر اینکه مسئله عفاف نیز باید در همین چارچوب مورد بررسی قرار گیرد، اظهار کرد: پوشش تنها یک رفتار فردی نیست، بلکه میتواند یک نماد هویتی باشد و به یک نظام ارزشی و فرهنگی تعلق داشته باشد؛ از همین رو نمیتوان آن را جدا از تحولات تاریخی و فرهنگی جوامع تحلیل کرد.
علاسوند گفت: یکی از خطاهای جدی در مواجهه با مسئله حجاب و پاکدامنی این است که آن را صرفاً به اجرای قانون، تذکر یا امر به معروف و نهی از منکر محدود کنیم، در حالی که برای تبیین این مسئله باید مخاطب را با ابعاد تاریخی، تمدنی و فرهنگی آن آشنا کرد.
وی با بیان اینکه شناخت تاریخ استعمار میتواند بخشی از این تصویر را روشن کند، افزود: اگر مخاطب بداند استعمار چگونه برای سلطه بر ملتها ابتدا منابع اقتصادی و سپس عناصر هویتی و فرهنگی آنها را هدف قرار داده است، میتواند نسبت میان هویت، سبک زندگی و مقاومت فرهنگی را بهتر درک کند.
عضو شورای سیاستگذاری حوزه علمیه خواهران بر ضرورت مطالعه جریان استعمار و تأثیر آن بر جوامع تأکید کرد و گفت: برای تبیین مسئله پاکدامنی باید پنجرههای جدیدی به روی مخاطب باز شود و این مسئله در نسبت با تاریخ، تمدن، استعمار و تحولات فرهنگی مورد بررسی قرار گیرد.
علاسوند با اشاره به اینکه بسیاری از مسائل فرهنگی در قالب موضوعات علمی و پژوهشی مورد مطالعه قرار گرفتهاند، خاطرنشان کرد: در حوزه زن و خانواده نیز پژوهشهای متعددی درباره تحولات تاریخی و فرهنگی صورت گرفته است که باید از ظرفیت آنها برای شناخت دقیقتر جایگاه زن، هویت و ارزشهای فرهنگی استفاده کرد.
وی همچنین بر ضرورت تقویت قدرت تبیین در مواجهه با مسائل فرهنگی تأکید کرد و افزود: اگر ابعاد تاریخی و تمدنی مسئله برای مخاطب روشن شود، مواجهه او با موضوعاتی مانند حجاب و پاکدامنی نیز از یک واکنش صرفاً سیاسی و روزمره فراتر خواهد رفت.
عضو شورای سیاستگذاری حوزه علمیه خواهران در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به اهمیت مفهوم «شبکه طهارت» اظهار کرد: در برابر جریانهایی که با پاکدامنی و نظامهای ارزشی جوامع مقابله میکنند، باید به پیوند میان عناصر مختلف نظام ارزشی و فرهنگی توجه داشت و پاکدامنی را جدا از سایر مؤلفههای هویتی و اخلاقی جامعه ندید.
علاسوند با بیان اینکه مسئله پاکدامنی محدود به یک رفتار یا پوشش خاص نیست، گفت: برای فهم این مسئله باید مجموعهای از ارزشها و رفتارهای مرتبط با آن را در یک منظومه دید؛ چرا که عفاف، هویت، خانواده، سبک زندگی و فرهنگ در ارتباط با یکدیگر معنا پیدا میکنند.
وی تأکید کرد: امروز بیش از آنکه صرفاً به تذکر درباره یک رفتار نیاز داشته باشیم، به قدرت تبیین و ارائه یک روایت تاریخی و تمدنی از مسئله پاکدامنی نیازمندیم؛ روایتی که بتواند برای نسل جدید روشن کند این موضوع چه نسبتی با هویت، استقلال فرهنگی و مقاومت در برابر سلطه دارد.
عضو شورای سیاستگذاری حوزه علمیه خواهران افزود: اگر مسئله پاکدامنی در جایگاه تاریخی و تمدنی خود دیده شود، دیگر نمیتوان آن را صرفاً یک اختلاف میان جمهوری اسلامی و بخشی از جامعه یا یک موضوع مربوط به پوشش دانست، بلکه باید آن را بخشی از یک مسئله گستردهتر درباره هویت، فرهنگ و سبک زندگی تلقی کرد.
علاسوند بر ضرورت توسعه مطالعات میانرشتهای در حوزه زن، خانواده، عفاف و هویت تأکید کرد و گفت: پژوهشگران باید مسائل فرهنگی را در تقاطع تاریخ، جامعه، حقوق، فقه، تمدن و مطالعات استعمار بررسی کنند تا بتوانند برای مسائل امروز، پاسخهایی عمیق، مستند و قابل تبیین ارائه دهند.
انتهای پیام/
- نویسنده: تسنیم
